بدون تغيير در شكل و محتواى تأمين نيازمنديها و فعاليتهاى مادى انسان ، به هدف اصلى يعنى ايجاد رفاه و صلح عادلانه نمىتوان رسيد . نفاق رجوع شود به ورقهء عرف و عادت راجع به اينكه عادات و آداب معمولى يك نوع پوشش و سترى است براى انسان كه خود را از ديگران مخفى مىدارد ، و كسانى از اروپاييان كه اصرار دارند انسان به حالت قبل از اجتماع برگردد و آداب و عادات اجتماعى را دور بريزد در حقيقت مىخواهند از فلسفهء صراحت و مبارزه با نفاق حمايت كنند . ايضاً رجوع شود به يادداشتهاى صراحت و صداقت - نفاق . ايضاً رجوع شود به ورقه هاى اسلام و نيازهاى جهان امروز ، صفحهء اول ، سخن عالى هابز ، نقل از كتاب آزادى فرد و قدرت دولت ، صفحهء 32 . نفاق در عصر جديد رجوع شود به يادداشتهاى تحت عنوان صراحت و صداقت و نفاق ، ضميمهء يك سخنرانى ماشين نشده تحت همين عنوان . ضمناً بايد دانست - همانطور كه در ورقه هاى صراحت و صداقت گفته شد - قدرت تستّر از مزاياى بشر است و معلول يك قدرت كمالى است در انسان . اين قاعده ، هم از جنبهء فردى صادق است و هم از جنبهء اجتماعى يعنى بشر امروز نسبت به بشر گذشته كه تكامل يافته ، بيشتر در پشت سپر نفاق مخفى مىشود . بشر سابق اگر هم ظالم و ستمگر بود صريحتر و بىپرده تر بود ، هميشه از شمشير و زور دم مىزد مانند حجاج بن يوسف و زياد و امثال آنها ، ولى بشر